PAGINA: WYWIAD
TYTUŁ: Moc ze wschodu

LEAD: Kolka o mało nie zrujnowała jej kariery sportowej, ale się nie poddała. W ciągu dziewięciu miesięcy na treningach przebiegła ponad 5 tysięcy kilometrów. Uwielbia ścigać się na asfalcie, nudzi na bieżni, a w planach ma… 

Z Izabelą Trzaskalską rozmawia Marcina Nagórek.
RAMKA: 28-letnia Izabela Trzaskalska to rekordzistka Polski juniorek w biegu na dystansie 5000 metrów, wicemistrzyni Polski w półmaratonie w 2014 r. i dwukrotnie najlepsza Polka Maratonu Warszawskiego. W 2015 była w Warszawie trzecia w klasyfikacji kobiet z życiówką 2:35:33.

Dzięki trzeciemu miejscu w Maratonie Warszawskim zyskałaś rozgłos. Ale to nie jedyne Twoje osiągnięcie. Które jest dla ciebie najważniejsze?
Za swój największy sukces uważam rekord Polski juniorek na 5000 metrów, który jest już trochę zapomniany. Tamten wynik - 16:26,12 - to nadal mój rekord życiowy. Oprócz tego oczywiście miejsce na podium Maratonu Warszawskiego i ostatni start półmaratoński - trzecie miejsce w Krakowie z mocno poprawioną życiówką - 1:13:37.

Jako juniorka byłaś najmocniejsza w Polsce na długich dystansach, a potem zostałaś trochę zapomniana. Co się z tobą działo wtedy?
Miałam duże problemy z kolkami w czasie zawodów. Nie wiem, czy za szybko biegałam, czy powodem było przeciążenie. Niektórzy się ze mnie śmiali, że ciągle ta kolka i kolka. Nie skończyłam wielu wyścigów. Pamiętam, że podczas Młodzieżowych Mistrzostw Polski na 5000 metrów biegłam druga, z dużą przewagą nad trzecią zawodniczką. Złapała mnie ta kolka i zeszłam z bieżni okrążenie przed metą. Uważano, że za kolkę odpowiadają problemy psychiczne i może rzeczywiście od pewnego momentu byłam tak skupiona na niej, że gdy tylko czułam kucie, od razu przerywałam bieg… Teraz mam to za sobą, ale wiem, że nie byłam wyjątkiem.

A jak sobie poradziłaś z kolką?
Szczerze mówiąc, nie poradziłam sobie. Sama przeszła… Próbowałam zmiany treningów, diety, ale nic nie pomagało. Słyszałam tylko, że to kolka wysiłkowa. Teraz co rusz okazuje się, że wiele osób z czołówki cierpi z jej powodu. U mnie przeszła w końcu sama i do dzisiaj nie wiem, dlaczego. Czasami zdarza mi się jeszcze, gdy za szybko zacznę bieg, ale nie myślę o tym, nie skupiam się, zapominam i mija.

Może pomogła ci zmiana treningu? Gdzieś po drodze zmieniłaś przecież trenera…
Grzegorz Machnowski, u którego trenowałam, uznał w pewnym momencie, że lepiej będzie dla mnie, jeśli znajdę bardziej doświadczonego szkoleniowca. Byłam jego pierwszą starszą i tak mocną zawodniczką. Nie do końca wiedział, w którą stronę powinnam dalej iść. Zgłosiłam się do Marka Jakubowskiego. Z trenerem Machnowskim do dzisiaj mamy dobry kontakt, rozmawiamy, śledzi moją karierę, czasami przychodzę do niego na treningi w Terespolu.

Jak to się stało, że zaczęłaś startować w biegach ulicznych, a nie na bieżni?
Uwielbiam biegać na ulicy, na bieżni zaczynam marudzić, bo nie umiem się tak zmobilizować. Ale mimo wszystko na krótkich dystansach chcę startować przynajmniej do 30. roku życia. Mam nadzieję w końcu zbliżyć do tego swojego juniorskiego rekordu na 5000 metrów. Na ulicy startowałam jednak niemal od zawsze, większość treningów robię na asfalcie. Lepiej mi się po prostu tam biega.

W 2011 zadebiutowałaś w półmaratonie. Kiedy pojawiły się myśli o dystansie maratońskim?
Trener Jakubowski od początku męczył mnie z tym maratonem, a ja nie bardzo chciałam. Śmiałam się, że jeśli pobiegnę 1:16 w połówce, to wtedy dopiero przebiegnę maraton. Kiedy to osiągnęłam, nie miałam wyjścia. Ale zanim się zdecydowałam, przebiegłam wcześniej dziewięć połówek.

Debiut był dla ciebie ciężki?
No właśnie nie! Pobiegłam 2:39 w czasie Maratonu Warszawskiego i nie miałam żadnego kryzysu. Wszystkie moje maratony były na razie pozytywne, może z wyjątkiem pomylenia trasy w Łodzi...

No właśnie. W czasie mistrzostw Polski pomyliłaś trasę i straciłaś pewne trzecie miejsce. Ostatecznie sędziowie uznali, że to z winy organizatora i przyznali dwa brązowe medale, Ewie Kucharskiej i tobie. Jak ta sytuacja wyglądała?
Z tego, co pamiętam, jeszcze na 38. kilometrze biegłam po trasie, kibicowała mi siostra, krzyczała do mnie. Byłam mocno zmęczona, ale kontaktowałam i starałam się o tym nie myśleć, po prostu biegłam. W pewnym momencie ktoś przede mną krzyknął, że pomyliłyśmy trasę i żeby biec za nim. Switlana Stanko, która była za mną, ścięła drogę i pobiegła we właściwym kierunku. Zrobiłam to samo, ale szczerze powiem, że już wtedy nie zastanawiałam się nad miejscem, ani tym, gdzie jestem. Zorientowałam się, że mam już na liczniku 44 km, a tu nie ma końca, więc po prostu biegłam. Na GPS-ie złapałam ostatecznie 45,5 km. Podobno podniesiono szlaban w czasie biegu na 10 kilometrów i zapomniano zamknąć…

Jesienią w Maratonie Warszawskim odegrałaś się za Łódź, ale na mecie mówiłaś, że nie jesteś do końca zadowolona z wyniku 2:35:33. Rozumiem, że trening wskazywał, że jesteś mocniejsza? 
Chciałam pobiec poniżej 2:35. Ale pierwsze 15 kilometrów biegło mi się zaskakująco ciężko. Nie bardzo było też wtedy z kim biec. Co prawda pomagałyśmy sobie z dziewczynami, ale grupka trzech pierwszych zawodniczek trochę uciekła i nasze tempo było za niskie. Zawsze mam przy sobie rozpiskę tempa na karteczce, przyczepiam ją agrafką do bluzki. To miało być średnio 3:38 min/km, a przez pierwsze 15 kilometrów było wolniej. Ale wtedy zobaczyłam, że dwie dziewczyny z czołówki wcale nie są daleko i pomyślałam, że je dogonię. Udało się na 17. kilometrze. One miały własnego pacemakera, więc zaczęłam biec za nimi i nieco odpoczęłam. Zmęczenie puściło, zaczęło mi się biec bardzo dobrze i okazało się, że połówka jest nawet za szybko, miałam zapas. Trochę korciło mnie, żeby ruszyć, ale wszyscy straszyli, że po 30 kilometrach jest najgorzej, więc czekałam i tempo spadło. A mnie do 36. kilometra biegło się bardzo luźno! Po 34 kilometrach zaatakowała Kenijka, ale udało mi się ją przytrzymać. Potem ruszyła Mołdawianka Fiskowicz, wcześniej biegnąca za moimi plecami i nawet depcząca mi od czasu do czasu po piętach. Kiedy w końcu wyszła na prowadzenie, od razu chciała uciec, ale też jej się nie udało. Porządne ściganie zaczęło się na 40. kilometrze i tam nogi trochę odmówiły mi posłuszeństwa.

A skąd pomysł łamania akurat 2:35? Czy trening na to wskazywał, czy może trener oświadczył, że na tyle jesteś przygotowana i tak masz biec?
Treningi wychodziły bardzo dobrze, szczególnie na obozie w Szklarskiej Porębie. Do tego stopnia, że trener zmniejszył mi kilometraż. Nie musiałam nawet biegać tej typowej dla treningu maratońskiego „30”, długiego rozbiegania. Było bardzo dobrze, musiałam się nawet hamować. Ale trener nie mówił mi, w jakim tempie mam biec zawody. Po prostu czuję, że przy odpowiedniej taktyce pobiegłabym wtedy 2:33.

Mówisz, że tak wiele biegałaś przez cały rok. Ile to dla ciebie „dużo”?
Od listopada do lipca zrobiłam ponad 5 tysięcy kilometrów, czyli średnio 140-160 km tygodniowo. Zdaniem trenera to jest bardzo dużo, więc zalecił, bym trochę odpuściła, pobiegła półmaraton i zmniejszył też obciążenia treningowe. Zwykle biegaliśmy w przygotowaniu mocniejszy akcent 3x6 km, tym razem było tylko 2x6 km.

Pochodzisz z Terespola, tam mieszkasz i trenujesz. To miejscowość mało znana biegowo. Powiedz, jakie są tam warunki treningowe?
Lubię swoją miejscowość. Mam tu własne ścieżki, nie ma tłoku ani dużego ruchu samochodowego. Brakuje mi jedynie stadionu. Mamy mały, stary obiekt, niegdyś szutrowy, teraz zarośnięty i pełen kamieni. Niewiele da się na nim zrobić. Ale mam tu górki, pętlę przy szkole na odcinki, a na rozbieganiach zwiedzam okoliczne miejscowości. Jest też kawałek lasu, w którym biegam tylko od czasu do czasu, poza tym trenuję głównie na asfalcie.

Biegasz sama?
Najczęściej tak. Chyba że przyjedzie w odwiedziny siostra, która studiuje w innym mieście, wtedy wychodzę z nią. Ale wszystkie mocniejsze akcenty - sama. Z kimś biega się trochę inaczej i dobrze jest pojechać od czasu do czasu na obóz, potrenować w grupie. Jednak biegając z kimś, mam wrażenie, że jest mi ciężej. Lubię prowadzić, tak w treningu, jak i na zawodach, sama narzucam tempo.

Masz 28 lat. Co planujesz dalej? Myślisz o bieganiu na bieżni czy skupisz się na startach ulicznych? Jakie masz cele, marzenia?
Na pewno biegi uliczne, ale chciałabym też poprawić życiówki na 1500 czy 5000 metrów na bieżni. No i oczywiście cały czas mam niedosyt w maratonie i półmaratonie. Uważam, że mogę pobiec szybciej. Trener pytał mnie, czy postawimy wszystko na jedną kartę i spróbujemy przygotować się na Igrzyska pod kątem maratonu. Myślę jednak, że będzie mi ciężko awansować, jest w Polsce kilka szybkich zawodniczek, które już mają minimum do Rio. Jechać mogą tylko trzy. Spróbuję pobiec, ale bardziej nastawiam się na Igrzyska za cztery lata. Trenuję na spokojnie i nie nakładam na siebie presji. Na razie skupiam się na przetrwaniu zimy, bo nie cierpię zimna. Potem na wiosnę pobiegnę maraton, ale nie wiem konkretnie, który. Po drodze pewnie półmaraton.

W Terespolu zimy są ciężkie?
Na pewno jest zimniej niż w pozostałych częściach kraju, ale nie ma tragedii. Dwa lata temu wszyscy najlepsi zawodnicy pouciekali trenować za granicę, a zima okazała się bardzo lekka. Właściwie tylko przez dwa tygodnie było więcej śniegu. Nawet tego nie odczułam. A zdarzały się takie dni, że w lutym było plus 15 stopni i widziałam kogoś biegającego w krótkich spodenkach.

Jak wygląda twoje życie poza bieganiem?
Jestem bardzo praktyczną osobą. Przez całe dorosłe życie utrzymuję się sama i cały czas próbuję układać codzienne sprawy. Nie jestem typem, który poza treningami leży i nic nie robi. Ukończyłam studia na UMCS w Lublinie, potem byłam na stażu i m.in. pracowałam w barze. Był taki okres, kiedy nie szło mi w treningach i myślałam o zakończeniu kariery, szukałam pracy. Mieszkam blisko granicy i największym pracodawcą jest tu Straż Graniczna, ale bardzo trudno się do niej dostać.

Teraz chyba nie żałujesz, że nie rzuciłaś sportu?
Nie, i teraz rzeczywiście wszystko zaczęło mi się układać. Był jednak taki moment, że trenowałam, a wyniki stały w miejscu i wtedy mocno pomógł mi mój narzeczony. Jesteśmy razem od 9 lat, nazywam go czasami swoim menedżerem. Zawsze zachęcał mnie do pozostania w sporcie, pomagał finansowo, gdy miałam problemy. Razem jeździmy na zawody, zna wielu moich biegowych znajomych.

Problemy bytowe często dotykają sportowców w Polsce...
Tak, ale ja nigdy nie siedziałam z założonymi rękami. Na studiach miałam stypendium, potem pracowałam. Obecnie bardzo pomaga mi klub - biegam w barwach UMCS Lublin - oraz sponsor. Po ostatnich sukcesach w biegach ulicznych wszystko zaczęło mi się układać i jestem ogólnie zadowolona z życia.

A co robisz poza treningami czy po sezonie?
Czasami gdzieś wyjeżdżam, ale najbardziej lubię siedzieć w domu. Życie sportowca na co dzień to ciągłe podróże, więc okres odpoczynku poświęcam na bycie na miejscu, odwiedziny u znajomych, rodziny. Mam pięcioro rodzeństwa. Terespol to mała mieścina, nie ma tu wielu atrakcji, ale ja lubię zajmować się sprawami praktycznymi. Gdy mam wolną chwilę, ogarnę dom, posprzątam, zrobię obiad.

Lubisz swoją miejscowość?
Tak. To małe miasto, nie ma tu np. kina czy wielkich sklepów - musimy dojeżdżać do Białej Podlaskiej, 35 kilometrów. Ale mam tu znajomych, rodzinę, tereny do biegania, mój narzeczony ma pracę na miejscu. Nie miałabym problemów z wyprowadzką, ale równocześnie mieszka mi się tu dobrze. Jestem zadowolona ze swojego życia.