Tytuł: Jest takie wyzwanie…
Tekst: Jakub Wolski

Lead: Szczawnica leży w miejscu wręcz idealnym do uprawiania sportów outdoorowych. Pieniny i okolice są niczym mała Nowa Zelandia w Polsce. I dlatego właśnie, oprócz biegów organizujemy tu również zawody multidyscyplinarne: biegowo-rowerowo-kajakowe.

Startując w Biegach w Szczawnicy doświadczacie uroku gór widzianych z perspektywy pieszego, czasem poruszającego się zadziwiająco szybko, ale jednak ciągle na własnych nogach. Wyobraźcie sobie teraz ten sam przełom Dunajca, wzdłuż którego na Mnichu trzeba dreptać na „ostatnich nogach”, pokonywany kajakiem. Droga nie ciągnie się już tak niemiłosiernie, a jest wręcz pełna zwrotów akcji, trzeba się skupić, dobrze czytać nurt rzeki, omijać kamienie, no i… wiosłować. Przechyba na rowerze? To potwornie męczące, ale zjazdy po wijących się w dół stokówkach zdecydowanie wynagradzają trud pedałowania pod górę. To wszystko i wiele więcej czeka na wszystkich chcących zmierzyć się z trasami MTC – Mountain Touch Challenge – rajdu przygodowego odbywającego się od 2012 roku w Szczawnicy. W sercu Pienin. Już we wrześniu. Wystarczy znaleźć partnera do zespołu.

Z czego składa się rajd?
Można powiedzieć, że z tego, co wymyśli jego organizator – każdy jest inny, i organizator, i rajd, ale są pewne elementy wspólne. Sięgając początków tego sportu, trzeba przenieść się do Nowej Zelandii, gdzie pod koniec lat 80.  w głowie Geralda Fusila zrodził się pomysł stworzenia rajdu ekspedycyjnego na wzór samochodowego wyścigu Paryż-Dakar. W ten sposób powstał Raid Galouises – 600-kilometrowa wyrypa dla czteroosobowych zespołów z przynajmniej jedną kobietą w składzie. Te i późniejsze zawody, jak Southern Traverse, Primal Quest czy w końcu Eco Challenge, rozgrywane w najdzikszych zakątkach Ziemi i transmitowane przez kanał Discovery, rozbudzały wyobraźnię wszystkich ludzi szukających przygód. Od pierwszych edycji Raid Galouises i ukształtowania się sportu pod nazwą „adventure racing”, trzy elementy są stałe: zawody są zespołowe, na orientację i składają się z minimum trzech dyscyplin – zazwyczaj są to: bieganie, jazda na rowerze i kajakarstwo; to ostatnie wymieniane jest w zimie na narciarstwo biegowe. Do tego każdy organizator dokłada dodatkowe puzzle, które akurat pasują mu do układanki – więcej dyscyplin i/lub zadania specjalne, od łamigłówek logicznych, po wymagające odwagi i specyficznych umiejętności zadania linowe na dużych wysokościach. 

Czysta frajda i wyzwanie przez duże W
Na MTC są dwie trasy rajdowe. W każdym roku inne. Krótsza ma około 70 km i jest idealnym sposobem na aktywne spędzenie całej soboty w fajnym górskim terenie. Około połowę pokonuje się rowerem, ćwiartkę lub więcej biegiem i resztę kajakiem. Czysty fun. Ale jest też druga trasa. I tu zaczynają się schody. Dystans: 130 km. Biorąc pod uwagę, że 60 albo 70 km robi się rowerem, mogłoby się wydawać, że to nic takiego. Ale w 2016 roku pełną trasę zrobiły tylko dwa zespoły, w 2014 – jeden. 27-godzinny limit kończy się zadziwiająco szybko. Chcesz się sprawdzić?

Miejsca, w które nikt nie dociera
MTC to zawody na orientację, częściowo odbywają się poza szlakami, z dala od cywilizacji. Co roku, gdy wymyślam trasę, docieram do miejsc, które z jednej strony wydają się tak blisko, prawie na wyciągnięcie ręki, ale z drugiej – nikt tam nie dociera. Bo nie ma drogi, bo nie ma szlaku, bo trzeba długo iść, a teren jest trudny. W kilometrach niewiele, w czasie… pół dnia. W zeszłym roku dotarłem do pewnego szczytu w Beskidzie Sądeckim, niedaleko Przechyby, z którego rozpościera się najpiękniejszy w okolicy widok na Pieniny i Tatry, ale… prawie nikt o nim nie wie. We wrześniu 2016 postawiłem tam punkt kontrolny – biało-pomarańczowy lampion i perforator – zdjąłem go pół roku później. Wisiał nietknięty. Bo niby przez kogo? Rajdy przygodowe to taki sport, w którym nie ma kibiców, chyba, że śledzą kropki poruszające się na mapie w internecie. Albo dotrą do jakiejś strefy zmian lub czekają na mecie. To sport, w którym całą przyjemność i nieprzyjemność czerpie się z tego, co dzieje się na zawodach. Z przeżyć, emocji. Często nawet trudno o dobre zdjęcia, bo rzadko który fotograf dotrze tam, gdzie muszą dotrzeć zawodnicy. I to, na swój sposób, jest fajne.

Kilka podpowiedzi jak się za to zabrać
Po pierwsze: kondycja. Wiadomo. Najpierw trzeba być w stanie pokonać dystans, najlepiej z zapasem czasu. Warto również wszelkie umiejętności testować przed zawodami. Oczywiście zdarzają się zespoły, które pierwszy raz w życiu wsiadają do kajaka w strefie zmian na brzegu Dunajca, ale… po co ten stres. Wszystko można przetestować wcześniej, żeby uniknąć późniejszych komplikacji. Oczywiście, im dystans dłuższy, tym kondycja i różne umiejętności techniczne stają się ważniejsze.

Po drugie: partner. We wszystkich imprezach rajdowych jest utrzymany element zespołowości. Rzadko już się w Polsce spotyka zawody, w których potrzebny jest czteroosobowy zespół mieszany, jak to nadal działa w światowych rajdach ekspedycyjnych. Zazwyczaj startuje się w zespołach dwuosobowych, w dowolnych konfiguracjach płciowych. Wybór partnera wcale nie jest taki oczywisty. Nie zawsze najlepszy przyjaciel czy partner życiowy będzie dobrym kompanem do rywalizacji sportowej. Wystarczy rozbieżność celów albo różny poziom sportowy, żeby jednymi zawodami pogrzebać nawet największą przyjaźń. W każdym zespole są jakieś dysproporcje, ktoś lepiej jeździ na rowerze, a ktoś inny biega, ale chodzi o to, żeby te różnice nie były bardzo duże i żeby się wzajemnie wspierać, a nie złościć, że ten drugi nie daje rady. Pamiętajcie, że za chwilę to wy możecie być tym drugim. 

I w końcu po trzecie: orientacja w terenie. Zawody na orientację mają to do siebie, że nie wygrywa ten, kto biega najszybciej, ale ten, kto dodatkowo robi to najefektywniej. Trasa rajdu nie jest oznaczona w terenie, a wyznaczają ją punkty kontrolne, do których w odpowiedniej kolejności trzeba dotrzeć. Którędy? Na to pytanie każdy odpowiada indywidualnie. Jeśli organizator zakłada, że zawodnicy mają do pokonania 50 km, oznacza to tyle, że w najlepszym przypadku, jeśli zespół wybierze optymalny wariant przejścia między punktami kontrolnymi, pokona właśnie taki dystans. Ale jeśli zespołowy nawigator nie radzi sobie z mapą, z 50 może się zrobić… dowolna liczba. Na szczęście dla wielu osób coraz więcej organizatorów, szczególnie na krótkich trasach, pozwala na używanie GPS-ów. Jeśli ktoś dobrze radzi sobie z mapą i kompasem i tak zawsze będzie szybszy niż rywal czekający na aktualizację satelitów. A dla tych, którzy czują się niepewnie, jest to znaczne ułatwienie.

Do zobaczenia już we wrześniu!